Badirudi inork ez dituela gogoratzen 2011ko abuztuko lau egun gogor haiek, non, britainiar
inperialismoaren bihotzean, bere hiriburua eta beste hainbat hiri ingeles erre ziren benetako
matxinada masibo baten erdian, gero eta ohikoagoa bihurtu den eszenatokia Europan azken aldian,
2005eko udazkenean Frantziako auzoetan izandako suteen ondoren.
Denboran atzera eginez, istilu horiek Tottenham-eko Londresko barrutian hasi ziren abuztuaren 6an,
Mark Duggan, 29 urteko lau seme-alabaren aita beltza, hil ondoren, Metropolitan Poliziak tirokatuta
hil zuena. Hainbat kausa proposatu dira ondorengo istiluak azaltzeko. Prentsak eta politikariek
sakoneko hainbat faktore proposatu zituzten, hartutako ikuspegiaren eta gertaeren erantzule egiten
zenaren arabera aldatzen zirenak. Kausak pobrezia, langabezia eta ustezko mugikortasun sozial
baxua ziren Ingalaterrako gizartean, gizarte-haustura agerikoraino, ghettoz betetako hirietaraino,
non “azpikultura kriminal” bat garatu zen, banden indarkeria arazo nagusitzat jotzen zuena.
Ez dagokigu guri gertakarietan parte hartu zutenen etnia, nazio edo kultura desberdintasunak
azpimarratzea, prentsa nagusiek eta ezkerreko erakunde postmodernoek egiten duten bezala, beren
“aniztasun-tranpan” sartuz. Ingalaterrako istiluek grafikoki erakutsi zuten propaganda-kanpaina
zatitzaile horien ezeztapenik onena, milaka matxinoren irudiek erakusten duten bezala, eta horien
artean azal-tonu guztiak ikusten ziren, zuria nabarmen nagusiagoa zelarik. Hain zuzen ere, horrek
gure arreta erakarri behar du: nola aurre egin multikulturalismoari eta kosmopolitismoari buruzko
propaganda globalistari, zeinak, sektorizatutako eta indibidualizatutako “identitate” desberdinekin
batera, arazo partzial anitzetan eta milaka subjektu zatikatu eta gatazkatsutan zatikatzen saiatzen
den klase bakar bat besterik ez dena, bere arazo nagusiari, kapitalismoari, irtenbidea eskatzen diona,
nahiz eta kapitalismoa modu askotan agertzen den.
“Zatitu eta garaitu” gure euskal-nafar herrian
“Zatitu eta garaitu” da multikulturalismoaren adierazpen xaloaren atzean dagoen leloa, eta horrek,
noski, ez du esan nahi ezkerreko erakunde subiranista eta antikapitalista batek ez lukeela sentibera
izan behar etorkin langileen gai kulturalekiko, ez baitago nazioarteko langile klaserik berez,
ikuspegi ekonomiko soil batetik deskribatzen ez bada behintzat, noski. Aitzitik, garatu den esparru
etniko, kultural edo erlijioso desberdinen bidez adierazten da, eta jatorriaren arabera, bertako langile
klasearekin marruskadura edo talka gehiago edo gutxiago sor dezake. Ez da, batzuek dioten bezala,
ustezko “multikulturalismo proletarioa” “multikulturalismo burgesaren” aurka jartzea, baizik eta
aniztasun etnikoa, kulturala eta erlijiosoa ulertzea, herri gisa gure biziraupena bermatzeko eta
Euskal Herriko langile klaseen eta etorkizun hobeago baten bila gure herrialdera etorri diren
nazionalitate eta herri desberdinetakoen sentimendu sakonak osatzen dituzten sektore ezberdinekin
errespetuzko eta bi norabideko fusioa errazteko. Beste era batera esanda, fusio hau ez zaio bertako
langile klaseari bakarrik eskatzen, etorkinen menpe ere badago, azken mendean zehar Espainiako
lurraldetik Euskal Herriko eskualdeetara iritsi ziren milaka etorkin langileekin frogatu zen bezala.
Ondorioa eta azken gogoetak
Ingalaterrako istiluetatik ikas dezakeguna da gizarte-gastuen murrizketak, arrazismoa edo xenofobia
ez zirela izan Ingalaterrako matxinadaren arrazoiak. Aitzitik, mendebaldeko kapitalismoaren
agortzearen eta bere gainbehera historikoaren adierazpenik gogorrena izan zen, eta horrek,
azpiproduktu gisa, gizarte-haustura arrastoa uzten du desjabetuen artean eta suntsipen materialaren
indarkeria eragiten du, matxinatuen aldetik edozein eskaera material, etniko edo kultural zehatzik ez
izatearekin estuki lotuta. Gertakari honek berak bakarrik erakusten du ez zirela gertakari horienprotagonistak etorkin, langabe, lan prekario edo dokumenturik gabeko langile klaseko sektoreak
bakarrik izan, baizik eta bertako langile klaseko zati zabalak ere ongizate estatuaren sabel
zapaltzailera baztertu zirela, non demokrazia burgesaren kode eta konbentzio politiko, sozial eta
moralak desagertzen diren eta non ghettoaren legeak bere desklasifikazio eta bazterketa bide
gogorra markatzen duen.
Gutxi axola du orain, fenomenoa karakterizatu eta ulertzeko, zeintzuk egile saiatu diren hurbiltzen
eta marxismotik gertuago edo gutxiago dauden. Garrantzitsua da gertakari larri hauek Londresko
eta beste hiri ingeles batzuetako kaleetan errealitatean eta materialki zer agerian utzi dugun jakiteko
pista batzuk ematea; hau da, langile klaseko sektore zabalak “egituratutako gizarte eremutik”
kanporatzen ari direla, non udalak, GKEak edo Gobernuz Kanpoko Erakundeak, parlamentuak,
sindikatuak, negoziazio kolektiboko hitzarmenak, alderdi sistemikoak edo iraultzaile aktibisten
taldeak ez diren konbergentzia politikoaren gune jadanik. Eta “berehalako justizia zaindaria”
praktikatzen ikusi ditugu “edozein lekutatik”, “helbururik gabeko bitarteko” gisa, “kausarik gabeko
matxino” gisa, “mugak eta legea suntsitzen lege berri bat ezarri nahi izan gabe” —hau da, bere
baitan amaitzen den indarkeria bat, eskaera sorta bat lortzeko bitarteko izateko inolako asmorik
gabe. Wokista iraultzaileek ziur aski prestatuko dizkiete eskaera zehatzak, matxinatuentzat, sortu
diren lekuetan, eta Estatua zilegizko pareko gisa onarturik, adostasun sozial edo politiko berri bat
negoziatzeko eta adosteko eskaera bilakatuko dira, hau da, kapitalismoan oinarritutako Estatu
beraren mugen barruan izango diren eskaerak.
Egilea D.G.G.
